Algunhas boas ideas que pon en práctica a eficiencia enerxética

A eficiencia enerxética pódese medir con bastante facilidade, calculando a diferenza entre a enerxía que entra en calquera máquina e a que sae en forma útil para nós. A continuación, explicámosche algunhas ideas importantes sobre eficiencia enerxética que ti mesmo podes poñer en práctica:

Integrarse habilmente no ámbito

Integrarse habilmente no ámbito

É posible permanecer ben frescos dentro dun invernadoiro acritalado exposto ao sol ardente do verán: non temos máis que utilizar un potente sistema de aire acondicionado e gastar varios millóns de frigorías para conseguilo. Pero hai outros sistemas de confort que non están baseados na forza bruta, senón na intelixente colaboración coa natureza. Neste caso, cambiar as cristaleiras por muros de ladrillo con ocos pequenos, plantar vexetación que protexa do sol á casa e unha boa cheminea ou patio de ventilación permitirannos estar ben frescos no interior do edificio sen gastar un euro en aire acondicionado.

 

Outros sistemas son capaces de aproveitar as características do ámbito de xeito sorprendente. Mesmo nunha fría noite de inverno, unha bomba de calor pode absorber a calor latente que contén o aire exterior e transportalo ao interior da casa, onde servirá para aumentar a temperatura da calefacción. 

Evitar a disipación ou as fugas de calor ou frío

"Encerrar" a enerxía

A tendencia xeral do noso universo é á nivelación, por iso desconxélanse os alimentos en canto os sacamos do frigorífico. Pero se colocamos barreiras a esta disipación da enerxía, metendo o peixe conxelado nunha bolsa térmica, aguantará ríxido moito máis tempo. Pola contra, se abrimos as ventás dunha habitación onde está colocado un radiador, o único que conseguiremos é tirar literalmente a valiosa calor á rúa. O "empaquetado" ou canalización correcta da enerxía útil é unha das principais claves da eficiencia enerxética.

Colocar sensores: dar "ollos e oídos" aos aparatos que consumen enerxía

Colocar sensores

Unha vella caldeira de calefacción, das que se acenden o primeiro día da tempada oficial de arranque de calefaccións, en outubro, e segue funcionando á mesma potencia ata o último día, en abril, é un bo exemplo dun sistema cego. A falta dun barato termóstato faille desbordar cantidades enormes de cara enerxía. Pola contra, un sinxelo detector de presenza nun corredor convérteo nun corredor con vista, pois permítelle acender a luz só cando hai alguén camiñando pola estancia. Múltiples tipos de sensores capaces de detectar cambios de temperatura, peso, presenza de persoas, chuvia, humidade, intensidade luminosa, etc., proliferan cada vez máis e converten aos aparatos que os utilizan en máis eficientes.

Practicar a "reciclaxe" da enerxía.

Practicar a "reciclaxe" da enerxía

Un exemplo moi sinxelo de como se pode reciclar a enerxía é a coxeración. Queimamos gas nunha turbina conectada a un xerador, e obtemos enerxía eléctrica, así como gran cantidade de calor. O truco está en aproveitar esta calor para a auga quente ou a calefacción, por exemplo, en lugar de envialo á atmosfera ou a auga. Os sistemas de coxeración asócianse a un centro que aproveita esta enerxía "reciclada".

Transformar a enerxía con menos perdas de conversión

Transformar a enerxía con menos perdas de conversión

O mellor exemplo dun proceso moi ineficiente porque ten moitas perdas de conversión é quentar auga nunha cociña eléctrica... se a electricidade procede dunha central de carbón ou de gas. Alí o combustible quéimase, poñendo así en marcha unha turbina de vapor ensamblada a un xerador de electricidade. Esta electricidade inxéctase na rede de transporte e distribución eléctrica. Por fin, cando chega á casa, a electricidade será transformada de novo en enerxía térmica na cociña a través da placa vitrocerámica e a cazola. É un proceso de moitos pasos, e en cada un deles pérdese enerxía útil.

 

É mellor queimar directamente o gas nos fogóns, pois neste caso o combustible queimase directamente baixo a cazola, e non nunha central térmica.

Fuxir do "todo ou nada": posibilidades de regulación fina

posibilidades de regulación fina

Supoñamos unha cociña que só permite dúas posicións: apagada ou cun lume ultra-potente. Queimariamos moitas cazolas antes de que lla devolvésemos ao fabricante. A posibilidade de regular por vontade a enerxía útil que recibimos das máquinas é unha das esencias da eficiencia enerxética. Un bo exemplo é a posibilidade que teñen as lámpadas de LED de regular a intensidade luminosa por vontade, segundo as necesidades de iluminación que teñamos en cada momento.

Dar un paso máis: colocar un cerebro nos aparatos que consumen enerxía

Aparatos intelixentes

Dotar a un aparato por onde circula enerxía dun pequeno ordenador ou cerebro electrónico aumenta moito as súas posibilidades de ser máis eficiente. As lavadoras modernas, por exemplo, reúnen a información que lles proporcionan os seus sensores de temperatura, peso da roupa, dureza da auga, etc., para poñer en marcha o programa máis económico posible tendo en conta todas esas circunstancias. Dise que hai máis microprocesadores e potencia de cómputo nun electrodoméstico actual que nunha nave espacial dos anos 1970! E, en estreita relación con este punto, é importante aumentar as posibilidades de regulación afinada da instalación.

Utilizar novos materiais con novas propiedades

Novos materiais

Os paneis de baleiro teñen un poder illante tan forte que proporcionan, con moi pouco espesor, protección contra as fugas de enerxía equivalente á dunha grosa parede de rolla. O segredo está en conseguir fabricar unha estrutura dentro da cal se fixo o baleiro, o mellor illante posible pero que non colapsa grazas á súa ríxida estrutura. Outro exemplo de material "máxico" é o revestimento especial dos cristais de baixa emisivad que deixa pasar a luz, pero non a calor.

Practicar o autoconsumo, reducir a ruta de transporte da enerxía

Practicar o autoconsumo

A enerxía que utilizamos pode vir dende o confín do mundo, se o carbón que se usou na central térmica para producir a electricidade era australiano. Todos os días, miles de toneladas de petróleo viaxan moitas millas dende os seus centros de extracción en Arabia Saudita, Venezuela ou Nixeria ata as refinarías españolas. E os tendidos eléctricos teñen miles de km de lonxitude. Todo este longo traxecto non se pode facer sen grandes perdas de enerxía.

A solución consiste en producir a enerxía o máis preto posible do punto en que imos consumila, o que se chama "autoconsumo", cousa que se facilitou moito nos últimos tempos grazas á tecnoloxía renovable.

Podemos instalar un sinxelo panel para producir auga quente solar, que nos daría unha autosuficiencia máis ou menos dun 10% no noso consumo total de enerxía, ou ben un sistema completo solar térmico, fotovoltaico e eólico con apoio xeotérmico e dunha caldeira de biomasa, que nos garantiría unha autosuficiencia do 100%.

Utilizar a imaxinación e o sentido común

Utilizar a imaxinación e o sentido común

Esta é unha pequena selección dalgunhas claves da eficiencia enerxética. Pero poderíanse explorar moitas outras, como a simplificación de procesos (máquinas máis simples, con menos pezas, como os novos motores de lavadora de conexión directa), ou o deseño de novas formas, tanto de edificios coma de pezas de motores, que facilitan o abasto ou a disipación da enerxía (moi útiles en arquitectura), ou a máis antiga e probablemente a mellor de todas: a biomímese, ou imitación da natureza. Lévase practicando moitos miles de anos: por exemplo, os materiais illantes imitan a pel peluda, ou a refrixeración por evaporación a respiración das plantas.

 

Pero se deixamos a parte a tecnoloxía, o sentido común é en realidade a mellor solución para a eficiencia enerxética. A súa falta (por exemplo, cando os fabricantes decidiron deixar de incluír un botón de apagamento/arranque nos televisores hai algúns anos) é o maior responsable do dispendio de enerxía.